غار کرفتو | غاری ایرانی با اسراری کشف نشده
غار کرفتو | غاری ایرانی با اسراری کشف نشده
غار کرفتو در استان کردستان واقع شده است و می توان آن را با توجه به شواهد موجود، یک غار دست ساز ایرانی دانست که از جمله آثار مربوط به قرن سوم میلادی می باشد؛ این غار پر است از راز و رمزهای فراوان که تاکنون تعدادی از آن ها کشف و تعداد زیادی هم احتمالا هنوز برملا نشده اند! نکته جالب و عجیبی که در غار کرفتوی توجه همگان را به خود جلب کرده است، کتیبه ای است به زبان یونانی که محل دفن قهرمان افسانه ای، هرکول را بازگو کرده است. غار کرفتو کردستان از نظر موقعیت جغرافیای در حدفاصل 72 کیلومتری از بخش جنوب شرقی شهرستان سقز واقع شده است که البته همچین فاصله ای هم از منطقه دیواندره دارد.

ویژگی های موقعیتی غار کرفتو:
.jpg)
غار پرگردشگر و بازدید

معماری غار کرفتو:
غار کرفتو بطور کلی از دو قسمت ساخته شده به دست انسان و ساخته شده به شکل کاملا طبیعی در گذر زمان ایجاد شده است. برای دسترسی به اولین اتاق بزرگترین غار باستانی ایران باید از یک نردبان فلزی به طول هفت متر و یک نردبان سنگی که از طول حدودا دو متری برخوردار می باشد، استفاده کنید به اتاقی با ارتفاع 4 متر و ابعاد 4.8×8 دست پیدا نمایید. در همین قسمت از غار دو اتاق دیگر نیز با اندازه های تقریبا مشابه 5.8×8 و همچنین 5×6 نیز وجود دارند که ارتفاع آنان نیز چهار متر می باشد. جالب است بدانید در اتاق آخر این بخش از غار کرفتو که دو نبش است و یک حوض ساروجی و یک آتشدان نیز وجود دارد که احتمال می رود مکانی باید برای برپایی مراسم آیینی خاص و دیگر اتاق های بزرگترین غار باستانی ایران، تعدادی پنجره برای هر کدام تعبیه شده است که تمامی آن ها رو به سمت دره داشته و به یکدیگر نیز مرتبط بوده اند.از انتهای اتاق نخست غار یک دالان 12 متری با ارتفاع 2 و عرض 4 متر نیز سبب اتصال شما به تالار اصلی و همچنین طبقه دوم غار کرافتو کردستان می شود که این دالان کاملا دست ساز بوده و از جمله قسمت های مربوط به بخش انسانی آن تلقی می شود. و اما طبقه دوم که کاملا بصورت طبیعی در بالای این غار به نوعی طراحی شده از قبل بوده و تنها می باست برای سرتیرهای کف، دیوارهای افقی این طبقه را به اندازه کافی سوراخ نموده و یک طرف از سرتیرها را برای محکم کردن فوندانسیون طبقه در داخل این سوراخ ها قرار دهید. لازم به ذکر است طبقه دوم غار از مساحتی نزدیک به 120 متر مربع برخوردار می باشد. از این طبقه نیز به واسطه یک تنوره 3 متری از داخل و یک راهروی 10 پله ای نیز می توانید به طبقه آخر غار که همان طبقه سوم نامیده می شود، دست پیدا نمایید.
نماهای داخلی غار کرفتو کردستان

دسترسی به مکان های مختلف غار
برای دسترسی به این مکان که بزرگترین غار باستانی ایران و به قسمت طبیعی غار کرفتو باید ابتدا وارد اتاق نخست این مجموعه که بصورت دست ساز ساخته شده است، بشوید و سپس از انتهای اتاق که یک دالان دست کنده نیز وجود دارد خود را به قسمت طبیغی این غار برساندی! این دالان طولی به اندازه 30 متر وعرضی همچون 2 متر و ارتفاعی نظیر 2.5 را دارا می باشد و بعد از طی کردن آن، شما به 3 دالان دیگر دست پیدا خواهید کرد که دوتای سمت چپی آنان دارای سقف های منحنی هستند و دالان دیگر دارای سقف کاملا طبیعی به طول 120 متر، ارتفاع 2 الی 2.5 متر و همچنین عرض 4 متر می باشد؛ در نظر داشته باشید به احتمال فراوان دو دالان دست کنده این بخش از غار، منتهی می شده است به انبارهای غذایی و احشام ساکنان موجود در غار و به همین منظور نسبتا از پهنای زیادی برای خلق آنان استفاده کرده اند. با طی کردن دالان سی متری طبیعی و چند دهلیز فرعی آخر سر به دالانی دست پیدا می کنید که دارای 10 متر طول می باشد و پر است از آب؛ این بخش از غار در حدود نیم متر عمق دارد و به دلیل وجود مدفوع و فضولات خفاش ها در آن، به یک نوع حالت اسیدی رسیده و شنا کردن در آن سبب سوزش پوست بدن شما خواهد شد.با گذر از این حجم آب بوسیله قایق های کوچک، به اولین تالار طبیعی غار کرفتو خواهید رسید که از ابعاد 25×80 و ارتفاعی همچون 15 متر برخوردار است و یکی از بزرگترین بخش های این غار باستانی نیز بحساب می آید؛ در این تالار بلندی های زیادی همچون تپه وجود دارد که به رنگ قهوه ای هستند و از روی هم جمع شدن فضولات خفاش ها در این مکان بوجود آمده اند. در قسمت طبیعی این غار گهگاه آثاری از فعالیت های انسانی نیز به چشم می خورد مثل تراشیدن کف دالان هایی که از ارتفاعاتی کم برخوردار بوده اند و افزایش میزان ارتفاع آن ها تا 2 متر برای راحتی در امر عبور و مرور غارنشینان! ناگفته نماند که این امر توسط سنگبری های کف این دالان ها صورت پذیرفته است. لازم به ذکر است در قسمت سقفی این تالار گودی هایی به وجود آمده است که همچون کاسه هایی نیم کره ای برعکس به نظر آیند و محل اجتماع خفاش ها می باشند و از این رو به آن تالار خفاش ها گفته می شود؛ بعد از تالار خفاش ها، تالار دیگری نیز وجود دارد که مسیر دسترسی به قیمت های زیرین غار تا عمق 10 متر را برایتان ایجاد کرده است! این تالار از ابعاد 15×30 و ارتفاع 5 متری برخوردار بوده و در قسمت سمت راست آن می توان یک چکیده بسیار بزرگ که از لحاظ بصری شبیه یک یک کلاه لنگی می باشد را مشاهده نمود. ناگفته نماند مسیر منتهی به بخش های زیریرن غار نیز در سَمت راست همین کلاه لنگی تعبیه شده است و با شیبی نسبتا تند و مسیری لغزنده و خاکی، شما را وارد زیرزمین غار خواهد نمود.
بخش زیرین غار کرفتو کردستان دارای عرض 30 متر، طول 150 متر و ارتفاع 15 متری است و می توان در دو قسمت پایانی آن با دو گودال پوشیه از آب که همچون دخمه هایی به نظر آیند مواجه شد که دارای چکیده، چکنده و ستون های متعددی می باشد. با ادامه دادن مسیر غارنوردی تان و عبور از بخش زیرمینی کرفتو، از طریق یک دالان به تالاری دیگری از غار منتقل خواهید شد که درست در مقابل آن یک چکیده بزرگ 3 متری واقع شده است و از دور شباهت بسیاری با یک انسان غول پیکر دارد! این دالان از ارتفاع 2 متری، عرض 3 متری و همچنین طول 10 متری برخوردار می باشد و تالاری هم که مقصد شما در این جا به جایی خواهد بود، از ارتفاع 2.5 متری، عرض 3 متری و طول 15 متری برخوردار می باشد و می توان در آن با تعداد زیادی از سنگ های طبیعی بسیار زیبایی دست پیدا کرد.اگر از مسیر صالی غار کرفتو کردستان برای گشت و گذار در آن استفاده کرده باشید، دیگر نوبت رسیدن به تالار کوهستان رسیده است که این نام به دلیل چیکده های کوه مانند زیادی که در آن به چشم می خورد، بر روی آن گذاشته شده است و از ابعاد 40×80 و ارتفاع 10 متری برخوردار می باشد. بعد از تالار نیز یک دخمه کوچک به ارتفاع 2 و مساحت 20 متر دیده می شود که در وسط آن یک حجم آبی زلال در قالب یک گودال و سپس یک ستون زیبا قرار گرفته است و این مکان را تبدیل کرده است به یکی از زیباترین بخش های غار کرفتو؛ در پایان شاید بد نباشد بدانید در غار کرفتو کردستان چیزی نزدیک به 600 متر دالان و انشعابات اصلی وجود دارد که تازه این مقدار بدون در نظر گرفتن دهلیزهای فرعی و مسیرهای بی راهه موجود در این غار می باشد. بر سر درب یکی از اتاق های واقع در طبقه سوم بزرگترین غار باستانی ایران، کتیبه ای به زبان یونانی نوشته شده است و در آن نشانی محل دفن هراکلس یا همان قهرمان افسانه ای یونانی ها هرکول حک شده است و به همین خاطر این غار را معبد هراکلس (هرکول) نامیده اند؛ در این سنگ نوشته آمده است که: در ایـن جا هـر که سکـونـت دارد، باشـد که پـلـیـدی در آن راه نـیابـد.
تاریخچه غار کرفتو:

لازم است این را نیز در خصوص غار کرفتو کردستان عنوان نمود که با توجه به حرف و حدیث های بسیاری که در امر خاک نشاسی این مکان باستانی به میان آمده است باید اعتراف کرد که هیچ لایه ای از خاک به داخل غار ورود پیدا کرده از آن خارج نشده است و همگی این خاک ها در گودال ها و سوراخ های کناری آن جمع و انباشه شده است! طبق تحقیقات هیچ کدام از ساکنین غار کرفتو کردستان در دوره های مختلف زمانی همت به خارج کردن این خاک ها لااقل برای داشتن محیطی پاکیزه تر نکرده و در هر بازه زمانی از تاریخ مربوط به غار کرفتو، تمامی این خاک ها بر روی هم تلنبار شده اند. با لایه برداری از گمانه چهارم که عمقی در حدود 5 متر را دارا می باشد به درستی و با قوتی فراوان می توان بیان کرد که مواد فرهنگی و غنی هر دوره از تاریخ، در مقادیر مختلفی از این خاک ها قرار گرفته اند و برای درک این موضوع تنها کافی است که مقداری از آنان را الک کرده تا به خوبی متوجه این دست به دست چرخیدن کرفتو در گذر زمان بدست بومیان ساکن آن بشوید.با انجام عملیات های گوناگون مطالعاتی و تحقیقاتی در غار کرفتو، محققان به تراشه های سنگی متعددی دست پیدا کردند که نشان از جریان زندگی حتی پیش از تاریخ در این مکان را به شدت قوت می بخشد! با این تراشه های سنگی استخراج شده و همخوانی آن ها با کشفیاتی از مناطق پیرامونی کرفتو، می توان تاریخ معین شده از سوی کارشناسان امور باستانی را نیز رد نمود و اظهار داشت که غار کرفتو به خیلی قبل تر از تاریخی که آن ها معرفی کرده اند؛ مربوط می شود!
تحقیقات میدانی در خصوص کرفتو:
با توجه به ارزش های فراوان غار کرفتو در منطقه و حتی در ابعاد جهانی، باستان شناسان و مورخان نامدار زیادی تا کنون موفق به بازدید از کرفتو شده اند و در خصوص زیبایی ها و تاریخچه پر فراز و فرود آن، نوشته های متعددی را در جهان منتشر کرده اند؛ یکی از این افراد سر رابرت کرپوتر می باشد که در سال 1818 از این غار ایرانی بازدید بعمل آورد و کتیبه موجود در آن را خواند؛ بیست سال بعد یعنی در سال 1838 هنری اولینسون نیز از این مجموعه باستانی بازدید کرد و با خواندن کتیبه موجود در طبقه سوم کرفتو، آنچه که کرپوتر عنوان نموده بود را اصلاح کرد. با گذشت بیش از یک قرن، در سال 1963 میلادی سِر اورل اشتین در کنار دستیار هنری اش به نام ایوب خان، نقشه ای از اتاق های حجاری شده و راهروها و همچنین دالان ها و دهلیزهای غار کرفتو را تهیه و ترسیم نمودند که البته در حال حاضر نقشه گردآوری شده از سوی آنان با توجه به خاکبرداری ها و پاکسازی هایی که در محیط این غار صورت پذیرفته است، کاملا ناقض و فاقد اعتبار گذشته خود می باشد! جالب است بدانید در چندین سال گذشته بارها صحبت از تهیه نقشه سه بعدی از غار کرفتو از سوی هئیت های مختلف باستان شناسی و مهندسی ایران مطرح شده است که هر بار به دلیل گزاف تمام شدن این امر از نظر هزینه ای، انجام آن لغو شده است. با این حال هنوز یک نقشه قابل استناد از طبقات موجود در کرفتو و راهروهای قدیمی و مسیرهای جدید که در داخل آن کشف شده است و شما را به نواحی خارج از غار هدایت خواهد کرد، تهیه و ترسیم گشته است؛
آخرین نتایج بدست آمده از تحقیقات بر روی غار کرفتو:
طبق آنچه به عنوان آخرین نتیجه مطالعاتی از روی این غار می توان عنوان نمود این است که با انجام و اتمام فاز خاکبرداری از قسمت های داخلی و پرامونی غار، محققان توانستند تمامی حجم خاکی دور تا دور کرفتو را غربال کنند و به 22 هزار سفال گوناگون مرتبط به ادوار مختلف تاریخی در این منطقه دست پیدا نمایند! با پیدا شدن این همه سفال و بدست آمدن سرنخی جدید برای پرده افکنی از گذشته مبهم کرفتو، آنان دریافتند که تعدادی از این سفال های کشف شده مربوط می شود به دوره پارت ها، ساسانی ها و قرن های هفت و هشت هجری؛ البته طبق بررسی های انجام گرفته تا کنون نمی توان با اطمینان بیان کرد که در همه این دوره های زمانی، غار کرفتو مملوء بوده است ازفعالیت های انسانی اما خوب چیزی که تا به امروز عیان شده است، وجود فعالیت هایی در این غار و استفاده های گوناگون از آن در برهه های مختلف تاریخی ایران را گواهی می دهد.
قدمت غار کرفتو
غار کرفتو به احتمال فراوان در دوره های پیش از اسلام تنها به عنوان یک مکان آیینی و مذهبی مورد استفاده قرار می گرفته است و در اغلب دوره های پس از ظهور اسلام نیز به عنوان یک سکونتگاه امن و حتی مکانی برای دفاع در برابر حملات بیگانگان، کاربری داشته است. جالب است بدانید هنوز هم که هنوز است عده زیادی از بومیان منطقه به این بنای دیدنی استان کردستان، قلعه می گویند زیرا با گذشت این همه زمان، هنوز هم آثار و بقایایی از برج و باروت قلعه بالای کوه در این منطقه به چشم می خورد! لازم به ذکر است در بخش دیگری از تحقیقات مرتبط با کرفتو، محققان و باستان شناسان به این نتیجه رسیدند که این غار بخشی از گورستان منطقه نیز می تواند باشد زیرا آثاری همچون ظرف های سفالی نقاشی شده 7 مهره ای از عقیق، آهک، گیره های موی سر مفرغی و سنجاق های مفرغی که شباهت بسیار زیادی با مکشوفات بدست امده از گورستان زیویه را دارا می باشد. این آثار بدست امده اغلب متعلق هستند به هزاره نخست پیش از میلاد و همانطور که گفتیم با گورستان زیویه که مکانی است در غرب غار کرفتو با گورهایی مستطیل شکل که در دل سنگ های رسوبی حفر شده اند، ارتباط دارد! شایان به ذکر است سنگ های این گورستان بسیار منعطف بوده و جسد مردگان قرار داده شده در آن ها بصورت چمباتمه در کنار اشیائی از مفرغ و سفال های نقاشی شده در آن ها جای داده شده اند.
کانال تلگرامی مارا دنبال کنید روی این متن کلیک کنید و به ما بپیوندید